Hér er á ferðinni nokkuð ítarleg frásögn af þessu kunna útilegufólki. Er hún skemmtilega skrifuð og gefur einstaka innsýn inn í erfitt lífshlaup þeirra og er í leiðinni frábær samtímalýsing. Þátturinn kom fyrst út í Reykjavík árið 1914.

Fjalla-Eyvindur Jónsson (f. 1714, d. fyrir 1783) er einn þekktasti útilegumaður Íslandssögunnar og var raunveruleg persóna sem uppi var á 18. öld. Hann var fæddur í Hlíð í Hrunamannahreppi í Árnessýslu. Kona Fjalla-Eyvindar, sem lá úti með honum, var Halla Jónsdóttir. Þau höfðu bústaði víða um land, m.a. á Hveravöllum, í Þjórsárverum og í Drangavík á Ströndum. Dómsskjöl sýna að þau hafa átt börn í útlegðinni sem dóu ung en Eyvindur átti einn son áður en hann lagðist út. Fjalla-Eyvindur er grafinn á Hrafnsfjarðareyri í Hrafnsfirði á Jökulfjörðum. Halla andaðist árið 1792 og hvílir í ómerktri gröf á Stað í Grunnavík.

Um Fjalla-Eyvind og Höllu er til mikið af þjóðsagnaefni og einnig töluverðar sögulegar heimildir. Þau eru aðalpersónur í leikriti Jóhanns Sigurjónssonar, Fjalla-Eyvindur, sem víða hefur verið leikið og sænski leikstjórinn Victor Sjöström gerði kvikmynd eftir árið 1918.

Gísli Konráðsson (18. júní 1787 – 2. feb. 1877) var bóndi, alþýðufræðimaður og sagnaritari á 19. öld. Eftir hann liggur geysilega mikill fróðleikur af ýmsu tagi og hafa sum verka hans verið gefin út að honum látnum. Hann varð einhver mesti fræðimaður Íslendinga úr hópi óskólagenginna manna. Hann var líka skáld, orti rímur og lausavísur. Nær ekkert af verkum hans kom út að honum lifandi nema Rímur af Andra jarli, en töluvert hefur verið gefið út síðan. Sonur Gísla var Konráð Gíslason Fjölnismaður.

Jón B. Guðlaugsson les.

Hér eru fjórar barnasögur af gamla skólanum. Sögurnar heita: Plankagirðingin (saga eftir Gerhard Haaland). Prinsessan og sótarinn (höfundur ókunnur). Sagan af Hlini kóngssyni (höfundur ókunnur). Kötturinn sem varð yfirskógarvörður (höfundur ókunnur). Sögurnar taka rétt tæplega klukkutíma í lestri.

Lesarar eru: Þóra Hjartardóttir, Sigurður Arent Jónsson og Aðalsteinn Júlíus Magnússon.

Twelve O’Clock er smásaga eftir bandaríska rithöfundinn Stephen Crane.

Ben Tucker les á ensku.

Perlumærin er skáldsaga eftir enska rithöfundinn H. Rider Haggard (1856-1925). Undirtitill íslenskrar þýðingar frá 1934 er Söguleg skáldsaga frá eyðileggingu Jerúsalemsborgar. Seinni hlutinn gerist að mestu í Rómaborg og er Mirjam hluti af herfangi rómverska keisarans Títusar eftir sigurförina til Landsins helga. Skal hún seld hæstbjóðanda á uppboði. Khaleb og Markús leggja allt kapp á að ná henni til sín, en við bætist bróðir keisarans, Dómitíanus.

Jón Leví þýddi söguna sem gefin var út árið 1934 undir merkjum Vikuritsins - Reykjavík og prentsmiðju Jóns Helgasonar.

Kristján Róbert Kristjánsson les.

Perlumærin er skáldsaga eftir enska rithöfundinn H. Rider Haggard (1856-1925). Undirtitill íslenskrar þýðingar frá 1934 er Söguleg skáldsaga frá eyðileggingu Jerúsalemsborgar, en fyrri hlutinn gerist þegar rómverskar hersveitir leggja undir sig Landið helga og leggja Jerúsalem í rúst. Þetta er ástarsaga þar sem aðalpersónur eru hin kristna Mirjam, sem ólst upp meðal Essea, gyðingurinn og uppeldisfélagi hennar Khaleb og Rómverjinn Markús. Báðir girnast þeir Mirjam. Trú þeirra þriggja og afstaða skipta miklu máli um framvindu sögunnar.

Jón Leví þýddi söguna sem gefin var út árið 1934 undir merkjum Vikuritsins - Reykjavík og prentsmiðju Jóns Helgasonar.

Kristján Róbert Kristjánsson les.

Hér eru fimm barnasögur af gamla skólanum. Sögurnar heita: Regndropinn. Drengurinn sem alltaf sagði satt. Bayaba prins. Haninn og refurinn. Augun hans afa. Höfundar eru ókunnir. Sögurnar taka um 53 mínútur í lestri.

Sigurður Arent Jónsson les.

Bandaríski rithöfundurinn Arthur B. Reeve skrifaði fjölmargar sögur um Craig Kennedy, sem stundum hefur verið kallaður hinn ameríski Sherlock Holmes, og félaga hans, blaðamanninn Walter Jameson. The Treasure-Train er safn tólf smásagna um þá kumpána, þar sem Kennedy leysir hvert glæpamálið af öðru af sinni einstöku snilld.

Howard Skyman les á ensku.

Bókin Í áföngum: Endurminningar ritaðar af Daníel Daníelssyni fyrrum ljósmyndara kom út árið 1937, sama ár og höfundurinn lést, en hann fæddist árið 1866 og varð því rúmlega sjötugur að aldri. Í titli bókarinnar kallar hann sig fyrrum ljósmyndara sem hann og vissulega var, en hann lærði ljósmyndun hjá frumkvöðlinum Sigfúsi Eymundssyni. Auk þess stundaði hann mörg önnur störf um ævina eins og dyravörslu í stjórnarráðinu og kaupskap, en hann var um tíma með greiðasölu að Sigtúnum við Ölfusárbrú. Síðast en ekki síst var hann fyrsti formaður Hestamannafélagsins Fáks. Endurminningarnar eru frábær samtímalýsing auk þess að vera mjög skemmtilega skrifaðar.

Hallgrímur Indriðason les.

Singoalla er ástar- og harmsaga með dulrænum undirtón. Sagan gerist á 14. öld. Höfuðpersónur eru riddarinn Erlendur og stúlkan Singoalla, sem kemur til Svíþjóðar frá löndum í suðri með ættmennum og fylgdarliði. Þau fella hugi saman en mæta erfiðleikum sem umturna lífi þeirra.

Höfundurinn, Viktor Rydberg, fæddist í Svíþjóð árið 1828 en lést 1895. Á barnsaldri missti hann móður sína og dvaldi eftir það á fósturheimilum. Þrátt fyrir erfiðleika komst hann í háskólann í Lundi og hóf þar nám í lögfræði. Hann varð að hætta því af fjárhagsástæðum, en seinna komst hann að hjá viðskipta- og sjávarútvegsblaði í Gautaborg þar sem hann starfaði í tvo áratugi og varð mjög áhrifamikill í sænsku þjóðlífi. Hann varð síðan meðlimur í Sænsku akademíunni frá 1877 til dauðadags. Auk þess stundaði hann á seinni árum kennslu við háskólann í Stokkhólmi. Rydberg gaf út fjölda bóka, skáldsögur, ljóð og fleira. Singoalla var önnur skáldsaga hans og afar vinsæl, en hún hefur tvívegis verið kvikmynduð. Bókin kom út í íslenskri þýðingu Guðmundar Guðmundssonar árið 1916. Útgefandi var bókaverslun Ársæls Árnasonar.

Kristján Róbert Kristjánsson les.

Hér eru 15 barnasögur af gamla skólanum. Sögurnar heita: Hvernig regnhlífarnar urðu til, Dagur heilags Pacificos, Sólin og vindurinn, Andrókles og ljónið, Draumurinn um saumavélina, Refurinn og krákan, Spýturnar sjö, Tveir listmálarar, Sagan af fíflinum, Vilhjálmur Tell, Refurinn sem missti skottið, Sannleiksást,Tveir skólapiltar, Hvernig lamaði maðurinn og blindi maðurinn hjálpuðu hvor öðrum, og Hundurinn og spegilmyndin. Höfundar eru ókunnir. Sögurnar taka rétt rúman klukkutíma í lestri.

Margrét Ingólfsdóttir les.